Uwaga! Niebezpieczne rośliny
dr med. Kamil Hozyasz
Klinika Pediatrii
Instytut Matki i Dziecka
Wiosna i lato są okresem zwiększonego zainteresowania roślinami – o tej porze roku wiele z nich kupujemy, czy przesadzamy. Z punktu widzenia pediatry maluszek nie powinien przebywać w sąsiedztwie gatunków, których liście, kwiaty lub owoce mają silne właściwości trujące.
Już w roku 50 n.e. lekarz Nerona Dioskorides podał pierwszą klasyfikację trucizn, dzieląc je na roślinne, zwierzęce i mineralne. Mając małe dziecko musimy wiedzieć, że wiele roślin zarówno pokojowych jak i uprawianych w ogrodzie ma silne właściwości trujące, np. spożycie kilku ziaren rącznika pospolitego (Ricinus communis) powoduje zgon.
Ogród
Dla wielu dzieci kuszące są owoce krzewów. W sąsiedztwie piaskownicy, czy huśtawki nie polecam sadzenia 
cisów (czerwone osnówki), 
śnieguliczki (jagody początkowo zielone a następnie śnieżnobiałe o średnicy do 1cm – w mało mroźne zimy długo utrzymują się na gałązkach), 
irgi (Cotoneaster) (czerwone jagody) czy formowania żywopłotu z ligustru 
(czarne jagody). Czerwony miąższ jagód cisu nie jest szkodliwy, natomiast nasiona oraz igły krzewu są źródłem kardiotoksycznej substancji - taksyny. Na szczęście igły mają zniechęcający do żucia lekko gorzki smak.
| Do najniebezpieczniejszych roślin rosnących w Polsce w stanie dzikim należą: pokrzyk wilcza jagoda (Atropa beladonna), lulek czarny (Hyoscamus niger), bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium), szalej jadowity (Cicuta virosa) i szczwół plamisty (Conium maculatum). Zdarzały się tragiczne pomyłki owoców szczwółu z owocami kopru włoskiego. Szalej (cykuta) często rośnie nad brzegami rzek i stawów a szczwół pospolicie występuje na nieużytkach i śmietniskach. |
We wszystkich częściach 
złotokapu (Laburnum vulgare) występują substancje toksyczne, wywołujące zaburzenia oddychania i drgawki, spożycie nawet dwóch niewielkich nasion może wywołać ciężkie zatrucie. Najbardziej trująca roślina europejska – 
tojad (Aconitum) bywa uprawiana w przydomowych ogródkach dla dekoracyjnych purpurowych kwiatów. Zjedzenie jakiejkolwiek części nadziemnej lub bulwy korzeniowej powoduje ślinotok, bóle brzucha i porażenie mięśni oddechowych, a w konsekwencji uduszenie. 
Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea) zaburza rytm serca, czynność przewodu pokarmowego i widzenie barw (zatrute osoby mają uczucie jakby nosiły żółte okulary). Zarówno piękne kwiaty jak i nasiona 
zimowita jesiennego (Colchicum autumnale) zawierają truciznę kolchicynę, hamującą podziały komórkowe w organizmie. Nawet pojedyncze nasiona tej rośliny stanowią zagrożenie dla życia a objawy zatrucia rozwijają się niekiedy w sposób skryty przez 3 do 8 dni. Pamiętajmy, że liście i kwiaty azalii, rododendronów oraz oleandra pospolitego (Nerium oleander) stanowią także zagrożenie dla dzieci. Objawy zatrucia oleandrem są podobne jak po naparstnicy.
Dom
Substancje silnie drażniące znajdują się w liściach, kwiatach i owocach licznych roślin ozdobnych: anturium, difenbachii (Diefenbachia), rafidofory złocistej (Epipremnum aureum), skrzydłokwiatu (Spathiphyllum), monstery (Monstera), filodendrona (Philodendron), gwiazdy betlejemskiej (Euphorbia pulcherrima), szczawika (Oxalis triangularis). Ciernie opuncji (Opuntia) i innych sekulentów powodują mechaniczne uszkodzenia skóry oraz poważne zmiany zapalne. Pelargonie działają alergizująco. Figowiec benjamiński (Ficus benjamina) w przegrzewanych mieszkaniach często gubi liście. Dotknięcie liścia figowca a następnie potarcie oczu nieumytą dłonią wywołuje zapalenie spojówek.
| Badania statystyczne wskazują, że najczęstszą przyczyną zatruć roślinami w domu jest difenbachia. Żucie liści tej rośliny szybko skutkuje bólem jamy ustnej, ślinotokiem, obrzękiem języka. Poważnym powikłaniem jest obrzęk krtani (! ryzyko uduszenia) i zapalenie przełyku. Oczekując na pomoc lekarską należy skórę zmyć wodą z mydłem, a do picia podać łagodzące ból gardła zimne mleko. |
Nie wystarczy nie sadzić w otoczeniu dziecka trujących roślin – może się natknąć na nie podczas wycieczki do parku, w lesie czy ogrodzie znajomych. Dzieciom należy tłumaczyć, aby nie jadły i nie wkładały do buzi niczego co znajdą czy zerwą. Części roślin – płatki kwiatów, owoce, owocostany czy nasiona i liście to wspaniałe tworzywo do dziecięcych zabaw. Dzięki bliskiemu kontaktowi z roślinami dzieci uczą się spostrzegawczości, stają się wrażliwe na wyjątkowość i piękno przyrody.
Dziękujemy Agencji Promocji Zieleni za użyczenie zdjęć. By dowiedzić się więcej na temat roślin, wymienionych w artykule zapraszamy na strony internetowe www.polskierosliny.pl oraz www.katalogiroslin.pl
